Nghĩa tình “Tiếp sức đến trường”

TT - Trong một diễn đàn kinh tế miền Trung cách nay mấy năm do báo Tuổi Trẻ tổ chức, một nhà khoa học nói rằng đừng mặc định miền Trung đồng nghĩa với khó nghèo, nên cởi bỏ định kiến ấy và hãy nghĩ miền Trung rất giàu có, rất tiềm năng...

Nhận định đầy lạc quan ấy được nhiều người ủng hộ và kỳ vọng. Biết thế nhưng cứ mỗi mùa thi đại học qua đi, khi lặn lội về những làng quê xác minh hoàn cảnh các tân sinh viên để trao học bổng Tiếp sức đến trường, cái “mặc định” miền Trung lại đau đáu hiện lên trước mắt tôi, cụ thể qua từng túp lều xạc xài mưa nắng, cụ thể trong hình ảnh những cánh đồng gầy nhẵng lơ thơ cây cỏ, những cô cậu học trò mà vóc dáng như sắc đanh lại bởi gian khó cơ cực mỗi ngày, trên mỗi gương mặt học trò ấy chỉ đôi mắt là rực sáng lấp lánh một nghị lực rất miền Trung.

1. Gần mười năm thực hiện chương trình học bổng Tiếp sức đến trường, mỗi năm lại có thêm gương mặt sinh viên ám ảnh trong tôi. Những câu chuyện đời, những thân phận người mà mỗi khi nhớ lại cứ thấy lòng rưng rưng quặn thắt. Nhưng cũng những số phận đó, sau vài năm gặp lại trong tư thế chững chạc của những sinh viên năm cuối, những thầy giáo nghiêm nghị trên bục giảng, là chàng kỹ sư lập trình trong những công ty lớn, lòng thốt nhiên thấy rộn ràng rất lạ.

Bên những cái tên “Hiếu cà rem”, “Lạc ổi”, “Minh vé số” của vài năm trước, nay lại có thêm những “Khuyên phụ bàn”, Huy “bún”, Huy “phụ hồ”... Làm sao có thể quên hình ảnh cậu học trò Nguyễn Hữu Đình ở trong ngôi làng Hưng Nhơn, Hải Lăng (Quảng Trị) khi chiếc giường duy nhất trong nhà em dành cho mẹ, còn mình ngủ trên nền đất với một manh chiếu cói cũ kỹ. Đấy là cậu học trò Hoàng Văn Ánh với hai chiếc ghế trong căn nhà chưa đến 10m2 ở phường Đông Giang (Đông Hà), chiếc giường duy nhất dành cho mẹ bị bệnh tim nằm, bố mất sớm, hai cái ghế dài ấy dành để mời khách ngồi khi nhà có khách. Buổi tối, hai cái ghế ghép lại trở thành chiếc bàn cho hai anh em học bài, còn bậc cửa được biến thành ghế. Đêm khuya, hai cái ghế được kê lại và biến thành chỗ ngủ.

Và năm học này rất nhiều gương mặt tân sinh viên khiến chúng tôi không thể nào nén nổi xúc động và cảm phục. Có thể nào hình dung được cô bé Trần Thị Kim Khuyên ở một ngôi làng nhỏ tận Quế Sơn (Quảng Nam), 15 tuổi, đậu vào cấp III nhưng gia cảnh khó khăn đã khiến em không thể đến trường. Mười lăm tuổi, em khăn gói về Đà Nẵng, xin vào phụ bán các quán ăn, nhặt rau, rửa bát, chạy bàn... để tự nuôi sống mình và nuôi khát vọng học hành bằng cách xin học tiếp bậc trung học ở một trung tâm hướng nghiệp dạy nghề, vừa làm thuê vừa đi học như vậy, quần quật suốt những năm tháng tuổi hoa để rồi ước mơ đã thành hiện thực khi năm nay Khuyên trở thành sinh viên Trường ĐH Sư phạm Đà Nẵng.

2. Thực hiện chương trình học bổng “Tiếp sức đến trường”, sau mỗi năm chúng tôi lại có thêm những câu chuyện tình người thật ấm áp. Sáu năm trước, khi chúng tôi về Mai Xá để viết về cậu học trò nghèo Bùi Văn Minh, mồ côi mẹ, một mình bố nuôi bà nội gần 100 tuổi và hai con. Thu, chị Minh, biết tin em đậu đại học đã tình nguyện bỏ ngang năm thứ 2 Trường ĐH Sư phạm Huế để về nhà nhường cho em đi học. Minh lại nói với chị: “Chị là con gái, phải học xong sớm để còn lo kiếm việc, lập gia đình vì con gái có thì, em là con trai học muộn vài năm cũng không sao”. Thế rồi với sự trợ giúp của học bổng “Tiếp sức đến trường”, cả hai chị em không ai phải bỏ học. Thu bây giờ là giảng viên Trường CĐ Sư phạm Quảng Trị, còn Minh đang là một giáo viên dạy toán rất có năng lực của Trường THPT Vĩnh Linh.

Một đồng nghiệp ở Quảng Nam kể với tôi về một người dân xứ Quảng, làm công tác khuyến học, sau một lần đi dự chương trình học bổng “Tiếp sức đến trường”, từ đó ông rất mê chương trình, cứ mùa thi đại học xong là đích thân ông “đi săn” các sinh viên có hoàn cảnh khó khăn để giới thiệu cho chương trình.

3. Từ CLB Nghĩa tình ở Quảng Trị, rồi hình thành các CLB Tiếp sức đến trường của Quảng Nam - Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Huế... tấm lòng của những doanh nhân miền Trung dành cho các sinh viên vẫn trĩu nặng qua từng năm học, có lẽ bởi chính các anh chị đã tìm thấy thời học trò gian khó của mình trong hình ảnh các tân sinh viên hôm nay. Và tôi chợt nhớ ra cả một dải miền Trung còn nhiều lắm những bạn trẻ ở Thanh Hóa - Nghệ An - Hà Tĩnh - Quảng Bình..., rất nhiều bạn cũng đang tần ngần trước cánh cổng trường đại học bởi khó khăn của đời sống gia đình đang cản bước ước mơ. Nhớ ra như thế để rồi mơ rằng mô hình CLB Tiếp sức đến trường được lan tỏa khắp nơi, nối vòng tay nghĩa tình đồng hương, tiếp thêm nghị lực và tin yêu cho những tân sinh viên vượt qua khó khăn trước mắt để bước chân vào giảng đường đại học. Bởi những bước chân đầu tiên ấy sẽ có thể thay đổi một số phận và mở ra một tương lai...

Một người bạn đồng hương của tôi đang sống ở TP.HCM vẫn thường cắt lại những bài báo về chương trình “Tiếp sức đến trường” hằng năm của Tuổi Trẻ, những tấm gương vượt khó, những thông tin trợ giúp của các doanh nghiệp cho sinh viên, anh bảo lưu mấy bài báo ấy cho con anh đọc, sau này cho cháu anh đọc, để biết sống, giúp đời, giúp người và gieo mầm tin yêu.

LÊ ĐỨC DỤC

Trao 423 suất học bổng cho tân sinh viên miền Trung

Các tân sinh viên tham quan Nhà máy lọc dầu Dung Quất chiều 30-8 - Ảnh: TẤN VŨ

Sáng nay 31-8, lễ trao học bổng “Tiếp sức đến trường” cho các tân sinh viên năm 2010 diễn ra tại thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam. Con số cuối cùng của ban tổ chức cho biết đã xét duyệt thêm ba học bổng, nâng số học bổng lên 423 suất với tổng số tiền tài trợ trị giá hơn 2 tỉ đồng.

Trước đó, chiều 30-8, các tân sinh viên của năm tỉnh thành về nhận học bổng đã được tổ chức đi tham quan Nhà máy lọc dầu Dung Quất và thành phố Vạn Tường (Quảng Ngãi), dâng hương và đặt vòng hoa tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại tượng đài Chiến thắng Núi Thành (Quảng Nam).

Cũng tối 30-8, tại Trung tâm Thanh thiếu nhi miền Trung (Tam Kỳ) đã diễn ra cuộc giao lưu giữa các đại biểu, các nhà hảo tâm của các CLB Tiếp sức đến trường, các sinh viên nhận học bổng “Tiếp sức đến trường” những năm đầu tiên nay đã tốt nghiệp đại học và bước đầu thành đạt, cùng với những tân sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được nhận học bổng “Tiếp sức đến trường” năm 2010 này.

L.Đ.DỤC